UNHA SOA NOITE, UNHA SOA VEZ

Horacio, Oda I, XXVIII: 

(Diálogo entre Arquitas de Tarento e un náufrago)

 PARA JOSÉ MANUEL POSE MESURA, AMIGO SEMPRE, AÍNDA NO CAMIÑO DA NOITE!

O espectro dun náufrago pide a un mariñeiro, que está de paso, unha sepultura simbólica. Desenvolve a idea de que todos, grandes e pequenos, sabios e filósofos, van morrer, a pesar das súas pretensións vas; por outra parte os vivos deben ós mortos unha testemuña relixiosa, un recordo melancólico. Horacio imaxina un náufrago que chega á costa e dá coa tumba do sabio de Tarento.

Le festin donné aux dieux par Tantale où Jupiter ressuscite Pélops et lui met une épaule d'ivoire en remplacement de celle mangée par Cérès Auteur : Taraval Hugues (1729-1785)RMN de Francia.


A ti, Arquitas(1), que mediches o mar e a terra e a area

incontable, cóbrete o agasallo último

dun pequeno túmulo de terra na ribeira

do Matino; de pouco che serve

ter investigado os espazos celestes e  chegar a explicar

o ceo esférico e insondable, se o destino é morrer.

Morreu o pai de Pélope (2), convidado dos deuses,

e Titón (3), arrebatado polos aires,

e Minos(4), cómplice dos segredos de Xúpiter, tamén 

o Tártaro acolle o fillo de Pantoo (5) que descendeu por segunda vez

ó Orco, aínda que,   testemuñando polo seu escudo pendurado

a caída de Troia, non concedera

á negra morte nada máis que os seus despoxos mortais ,

(6), autoridade honorable, ó teu xuízo, 

da verdade e da natureza; pero a todos nos espera una soa noite eterna 

e unha soa vez habemos pisar o sendeiro da morte.

As Furias

As Furias entregan a outros como espectáculo ó torvo Marte,

o mar é tumba avara de mariñeiros;

multiplícanse os funerais sin distinción de mozos e vellos,

ninguén foxe da cruel Proserpina (7).

A min tamén me sepultou o impetuoso Noto, (8) compañeiro de Orión (9)

que declina, no mar Ilírico.

Pero ti, mariñeiro, non aforres, como un avaro,  dar

un gran de area fuxidía ós restos 

do meu cadáver insepulto: así, as ameazas do Euro(10)

ás augas  hespéricas, súfranas

os bosques venusios (11), quedando ti a salvo, e incontables riquezas,

de onde queira que sexa, veñan parar a ti das mans 

do xusto Xúpiter e de Neptuno, patrón da sagrada Tarento (12).

¿Vas querer cometer un delito que poida danar

máis tarde ós teus fillos inocentes? Quizais tamén

te  esperan a ti mesmo dereitos impagados

e infortunios sen piedade: non me abandonarei a súplicas impunes

e ningunha expiación te absolverá.

 Aínda que vas con presa, non é longa a espera; estarache permitido

partir despois de botar sobre a miña tumba tres puñados de terra.

Para ler as notas picar aquí

 

[Te maris et terrae numeroque carentis harenae
mensorem cohibent, Archyta,
pulueris exigui prope latum parua Matinum
munera nec quicquam tibi prodest
aerias temptasse domos animoque rotundum 5
percurrisse polum morituro.
Occidit et Pelopis genitor, conuiua deorum,
Tithonusque remotus in auras
et Iouis arcanis Minos admissus habentque
Tartara Panthoiden iterum Orco 10
demissum, quamuis clipeo Troiana refixo
tempora testatus nihil ultra
neruos atque cutem morti concesserat atrae,
iudice te non sordidus auctor
naturae uerique. Sed omnis una manet nox 15
et calcanda semel uia leti.
Dant alios Furiae toruo spectacula Marti,
exitio est auidum mare nautis;
mixta senum ac iuuenum densentur funera, nullum
saeua caput Proserpina fugit. 20
Me quoque deuexi rapidus comes Orionis
Illyricis Notus obruit undis.
At tu, nauta, uagae ne parce malignus harenae
ossibus et capiti inhumato
particulam dare: sic, quodcumque minabitur Eurus 25
fluctibus Hesperiis, Venusinae
plectantur siluae te sospite multaque merces,
unde potest, tibi defluat aequo
ab Ioue Neptunoque sacri custode Tarenti.
Neglegis inmeritis nocituram
postmodo te natis fraudem committere? Fors et 30
debita iura uicesque superbae
te maneant ipsum: precibus non linquar inultis
teque piacula nulla resoluent.
Quamquam festinas, non est mora longa; licebit 35
iniecto ter puluere curras.]

Notas


Anuncios